Ο όρος «αριβισμός» προέρχεται από τη γαλλική λέξη «arrivisme» και εισήχθη στη δημόσια συζήτηση από Γάλλους κοινωνιολόγους. Αναφέρεται στην επιδίωξη γρήγορης κοινωνικής ή επαγγελματικής ανόδου με κάθε κόστος, συχνά εις βάρος της ηθικής και της αξιοκρατίας.

Αυτή η στάση ζωής χαρακτηρίζεται από την πεποίθηση ότι η επιτυχία δεν αποκτάται με βάση την ικανότητα ή την εντιμότητα, αλλά μέσω πονηρών μεθόδων, παρασκηνιακών ενεργειών ή ακόμα και ανήθικων πρακτικών. Ένας αριβιστής δεν διστάζει να παραβιάσει κανόνες και αρχές προκειμένου να επιτύχει τον στόχο του: την προσωπική του ανέλιξη.

Πέρα από την ατομική συμπεριφορά, ο αριβισμός έχει παρατηρηθεί και σε κοινωνίες ή πολιτικά συστήματα, όπου οι ευκαιρίες συχνά καταλήγουν στους πιο επιτήδειους, αντί στους πιο ικανούς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διάβρωση της εμπιστοσύνης στις θεσμικές διαδικασίες και την ενίσχυση της αίσθησης αδικίας, με επιπτώσεις που αγγίζουν όχι μόνο τη διοίκηση αλλά και τον κοινωνικό ιστό.

«Αριβάρω»

Η λέξη «αριβάρω» σημαίνει φθάνω ή καταφθάνω. Είναι ένα μεταβατικό ρήμα που προέρχεται από το λατινογενές «arrivare». Ωστόσο, το παράγωγο ουσιαστικό «αριβίστας» ή «αριβιστής» δεν έχει απλώς την έννοια του ανθρώπου που φθάνει κάπου. Έχει αρνητική χροιά και αναφέρεται σε άτομα που επιδιώκουν να αναδειχθούν γρήγορα ή να πλουτίσουν με κάθε μέσο, κυρίως ανήθικο. Συνώνυμα του είναι οι τυχοδιώκτες, οι αναρριχητές και οι καιροσκόποι.

Ετυμολογία: αριβισμός < (άμεσο δάνειο) γαλλική arrivisme < arriver + -isme < λατινική ripa < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *rei-

Συγγενικά

• αριβίστας
• αριβιστής
• αριβίστρια