Η συναισθηματική απόσταση σε μια σχέση σπάνια δημιουργείται από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως προηγούνται μικρές αλλαγές στην επικοινωνία, στη σωματική επαφή και στον τρόπο με τον οποίο ο ένας συμμετέχει στη ζωή του άλλου. Αν τις αναγνωρίσεις εγκαίρως, μπορεί να είναι η αφορμή για μια ουσιαστική συζήτηση πριν η απόσταση μεγαλώσει.

Καμία σχέση δεν βρίσκεται συνεχώς στην καλύτερη φάση της. Υπάρχουν περίοδοι μεγαλύτερης εγγύτητας και άλλες κατά τις οποίες οι δύο σύντροφοι μπορεί να νιώθουν πιο απομακρυσμένοι.

Το άγχος, η δουλειά, οι οικογενειακές υποχρεώσεις, προσωπικά προβλήματα και οι διαφορετικές συναισθηματικές ανάγκες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο συνδεόμαστε με τον άνθρωπό μας. Μια προσωρινή απόσταση, επομένως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια σχέση οδηγείται στο τέλος της.

Το πρόβλημα μπορεί να αρχίσει όταν η απόσταση γίνεται σταθερό μοτίβο και κανείς δεν προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει.

Μέσα στην πίεση της καθημερινότητας, μάλιστα, είναι εύκολο να μη δώσουμε σημασία στις πρώτες αλλαγές. Άλλες φορές μπορεί να τις αντιλαμβανόμαστε αλλά να αποφεύγουμε να τις συζητήσουμε, επειδή φοβόμαστε πού μπορεί να οδηγήσει η συζήτηση.

Ωστόσο, όταν κάτι έχει αλλάξει ουσιαστικά στη σχέση, η αποφυγή του σπάνια βοηθά. Η ανοιχτή επικοινωνία μπορεί να αποκαλύψει αν πρόκειται για μια δύσκολη περίοδο ή αν υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί.

Ο ψυχολόγος και συγγραφέας Δρ Jeffrey Bernstein έχει επισημάνει τέσσερις συμπεριφορές που μπορεί να εμφανίζονται όταν ένας σύντροφος αρχίζει να αποσυνδέεται συναισθηματικά.

1. Δεν ενδιαφέρεται πια όπως παλιά

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια συναισθηματικής απομάκρυνσης είναι η σταδιακή εμφάνιση απάθειας.

Πράγματα που κάποτε προκαλούσαν ενθουσιασμό δεν φαίνεται πλέον να έχουν την ίδια σημασία. Μια δραστηριότητα που απολαμβάνατε μαζί μπορεί να μην τον ενδιαφέρει πια, ενώ θέματα που άλλοτε αποτελούσαν αφορμή για συζήτηση περνούν πλέον απαρατήρητα.

Η αλλαγή φαίνεται συχνά και στις μικρές λεπτομέρειες.

«Πώς πήγε η μέρα σου;»

«Τι έγινε τελικά με εκείνο το θέμα στη δουλειά;»

«Πώς αισθάνεσαι;»

Όταν τέτοιες ερωτήσεις σταδιακά εξαφανίζονται και ο ένας δείχνει όλο και μικρότερη περιέργεια για τις σκέψεις, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα του άλλου, μπορεί να έχει αρχίσει να δημιουργείται συναισθηματική απόσταση.

Παράδοξο είναι ότι η απάθεια μπορεί να φανεί ακόμη και στους καβγάδες.

Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν έντονες συζητήσεις και προσπάθεια να λυθεί μια διαφωνία, τώρα μπορεί να υπάρχει ένα απλό «κάνε ό,τι θέλεις».

Οι συνεχείς καβγάδες φυσικά δεν αποτελούν ένδειξη υγιούς σχέσης. Όμως και η πλήρης αδιαφορία απέναντι σε ένα πρόβλημα μπορεί να σημαίνει ότι ο ένας έχει σταματήσει να επενδύει συναισθηματικά στην επίλυσή του.

Και όταν τα προβλήματα παραμένουν άλυτα, η απόσταση ανάμεσα στους δύο μπορεί σταδιακά να μεγαλώνει.

2. Δημιουργείται σωματική και συναισθηματική απόσταση

Στο βιβλίο του «Why Can’t You Read My Mind?», ο Δρ Jeffrey Bernstein αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους εξωτερικοί περισπασμοί και η αποσύνδεση ανάμεσα στους συντρόφους μπορούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη απόσταση στη σχέση.

Η σωματική απομάκρυνση είναι συνήθως ευκολότερο να παρατηρηθεί.

Οι αγκαλιές μπορεί να λιγοστεύουν, τα φιλιά να γίνονται πιο σπάνια και η σεξουαλική επαφή να μειώνεται. Ακόμη και μικρές καθημερινές χειρονομίες τρυφερότητας μπορεί σταδιακά να εξαφανίζονται.

Η συναισθηματική απόσταση είναι περισσότερο διακριτική.

Ένας άνθρωπος που στο παρελθόν μοιραζόταν εύκολα όσα σκεφτόταν μπορεί ξαφνικά να γίνει πιο κλειστός. Μπορεί να αποφεύγει να μιλήσει για το πώς αισθάνεται, να κρατά περισσότερα πράγματα για τον εαυτό του ή να μην έχει την ίδια διάθεση να ξεκινήσει μια ουσιαστική συζήτηση.

Το σημαντικό εδώ δεν είναι μία μεμονωμένη στιγμή σιωπής, αλλά η αλλαγή σε σχέση με το πώς επικοινωνούσε το ζευγάρι στο παρελθόν.

Αν δύο άνθρωποι είχαν στενή επικοινωνία και ο ένας αρχίσει σταθερά να κλείνεται στον εαυτό του, αξίζει να αναζητηθεί ο λόγος.

3. Εκνευρίζεται πολύ πιο εύκολα

Ένα ακόμη σημάδι που μπορεί να συνοδεύει τη συναισθηματική απόσταση είναι η αυξημένη ευερεθιστότητα.

Μικρές συμπεριφορές που παλαιότερα περνούσαν σχεδόν απαρατήρητες μπορεί ξαφνικά να προκαλούν δυσανάλογη αντίδραση.

Ένα ασήμαντο σχόλιο γίνεται αφορμή για ένταση. Ένα μικρό λάθος οδηγεί σε καβγά. Η υπομονή μειώνεται και εμφανίζονται περισσότερα επικριτικά ή ακόμη και κακόβουλα σχόλια.

Πίσω από αυτή τη συμπεριφορά μπορεί να βρίσκονται παράπονα και προβλήματα που έχουν παραμείνει άλυτα. Μπορεί επίσης ο άνθρωπος να αντιμετωπίζει μια προσωπική δυσκολία που δεν είναι ακόμη έτοιμος να μοιραστεί.

Γι’ αυτό και ο εκνευρισμός από μόνος του δεν αποδεικνύει ότι κάποιος θέλει να εγκαταλείψει μια σχέση.

Όταν όμως η ένταση γίνεται καθημερινότητα, δημιουργείται ένα δεύτερο πρόβλημα: ο άλλος σύντροφος αρχίζει να προσέχει διαρκώς τι θα πει και πώς θα το πει, επειδή φοβάται ότι οποιαδήποτε κουβέντα μπορεί να καταλήξει σε σύγκρουση.

Έτσι, αντί η επικοινωνία να λειτουργεί ως τρόπος επίλυσης της απόστασης, περιορίζεται ακόμη περισσότερο.

4. Δεν θέλει πια να μιλά για το κοινό σας μέλλον

Τα κοινά σχέδια αποτελούν έναν από τους τρόπους με τους οποίους δύο άνθρωποι δείχνουν ότι εξακολουθούν να βλέπουν ο ένας τον άλλο μέσα στη ζωή τους.

Και δεν χρειάζεται να πρόκειται για τεράστιες αποφάσεις όπως ένας γάμος, η απόκτηση παιδιών ή η αγορά ενός σπιτιού.

Το κοινό μέλλον βρίσκεται και στα μικρά:

Πού θα πάτε το επόμενο τριήμερο;

Τι θα κάνετε το Σαββατοκύριακο;

Θα κλείσετε εκείνο το ταξίδι που συζητούσατε;

Θα μείνετε κάποια στιγμή μαζί;

Όταν ένας σύντροφος που παλαιότερα συμμετείχε ενεργά σε τέτοιες συζητήσεις αρχίζει συστηματικά να τις αποφεύγει, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι έχει δημιουργηθεί αβεβαιότητα σχετικά με το κοινό μέλλον.

Μπορεί να αποφεύγει ακόμη και πολύ κοντινά σχέδια ή να απαντά αόριστα κάθε φορά που γίνεται λόγος για κάτι που αφορά τους δυο σας.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει αποφασίσει να φύγει. Μπορεί, όμως, να σημαίνει ότι δεν αισθάνεται πλέον την ίδια βεβαιότητα για το πού κατευθύνεται η σχέση.

Αν βλέπεις αυτά τα σημάδια, τι μπορείς να κάνεις;

Το πιο σημαντικό είναι να μην προσπαθήσεις να «διαβάσεις το μυαλό» του άλλου – κάτι που, άλλωστε, θυμίζει και ο τίτλος του βιβλίου του Δρ Jeffrey Bernstein.

Η απάθεια, η μειωμένη τρυφερότητα, ο εκνευρισμός ή η αποφυγή συζητήσεων για το μέλλον μπορούν να εμφανιστούν για πολλούς λόγους. Έντονο στρες, επαγγελματικές δυσκολίες, οικογενειακά προβλήματα ή προσωπικές ανησυχίες μπορούν επίσης να κάνουν έναν άνθρωπο πιο απόμακρο.

Γι’ αυτό μεγαλύτερη αξία έχει μια ειλικρινής συζήτηση από μια σειρά υποθέσεων.

Αντί για «Έχεις απομακρυνθεί και δεν σε νοιάζει πια», μπορεί να είναι περισσότερο βοηθητικό να εξηγήσεις τι έχεις παρατηρήσει και πώς σε κάνει να αισθάνεσαι, αφήνοντας χώρο και στον άλλο να περιγράψει τη δική του πλευρά.

Η έγκαιρη αναγνώριση της απόστασης μπορεί να δώσει σε ένα ζευγάρι την ευκαιρία να ξαναβρεί την επικοινωνία του, να αντιμετωπίσει προβλήματα που έμεναν για καιρό κάτω από την επιφάνεια και να επαναφέρει τη συναισθηματική σύνδεση.

Αυτό όμως χρειάζεται προσπάθεια και από τους δύο. Μια σχέση μπορεί κάποιες περιόδους να απαιτεί περισσότερη υπομονή και στήριξη από τον έναν σύντροφο, αλλά η επανασύνδεση δεν μπορεί μακροπρόθεσμα να αποτελεί ευθύνη μόνο του ενός.