Στη σύγχρονη εποχή, η επαφή μας με το φαγητό δεν περιορίζεται πια στην κουζίνα ή στο τραπέζι. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook, έχουν γεμίσει με ελκυστικές εικόνες και βίντεο φαγητών – εντυπωσιακές συνταγές από λαχταριστά γλυκά, ζουμερά burger και όχι μόνο. Πολλοί άνθρωποι παρατηρούν πως, ενώ δεν πεινάνε πραγματικά, νιώθουν έντονη επιθυμία να φάνε όταν εκτίθενται σε τέτοιο περιεχόμενο. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Ο εγκέφαλός μας είναι «καλωδιωμένος» να ανταποκρίνεται στα οπτικά ερεθίσματα που συνδέονται με το φαγητό. Όταν βλέπουμε μια δελεαστική εικόνα, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, τη μνήμη και την ανταμοιβή – ακόμη κι αν το σώμα μας δεν χρειάζεται τροφή εκείνη τη στιγμή. Αυτή η ψυχολογική πείνα ή επιθυμία, γνωστή και ως craving, επηρεάζεται επίσης από συναισθηματικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Τα social media ενισχύουν αυτή την αντίδραση χρησιμοποιώντας τεχνικές που στοχεύουν στο να τραβήξουν την προσοχή και να δημιουργήσουν επιθυμία, όπως έντονα χρώματα, αργές λήψεις, κοντινά πλάνα και ήχους που προκαλούν ευχαρίστηση. Όλα αυτά ξεγελούν τις αισθήσεις μας και δημιουργούν την ψευδαίσθηση της πείνας.

Δεν είναι όμως μόνο η εικόνα που παίζει ρόλο, αλλά και η συνήθεια. Όσο πιο συχνά βλέπουμε τέτοιου είδους περιεχόμενο, τόσο πιο πιθανό είναι να αναπτύξουμε έναν αυτόματο μηχανισμό σύνδεσης του φαγητού με τη διασκέδαση, την παρηγοριά ή την ανταμοιβή – ανεξάρτητα από τις φυσικές μας ανάγκες.

Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μάς βοηθά να ξεχωρίσουμε την πραγματική πείνα από την ψυχολογική και να αποκτήσουμε μια πιο ισορροπημένη σχέση με το φαγητό, αλλά και με την καθημερινή μας χρήση των social media.

Αντιγόνη Ανδρέου

Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, RD, MSc
CHANGE EAT NICOSIA
96272030