Η απάντηση είναι πολύ πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε: λίγα δώρα και πολλές κοινές στιγμές. Οι αναμνήσεις που δημιουργούνται μέσα από τον χρόνο που περνά ένας γονιός με το παιδί του είναι τελικά αυτές που μένουν και το συνοδεύουν σε όλη του τη ζωή.

Κάθε Χριστούγεννα, πολλά παιδιά βρίσκονται μπροστά σε στοίβες δώρων. Το ερώτημα όμως παραμένει: πόση χαρά αντλούν πραγματικά από αυτά; Και μήπως η υπερβολή οδηγεί στο αντίθετο αποτέλεσμα, αποδυναμώνοντας το νόημα της γιορτής και τη συγκίνηση της προσμονής;

Στη σύγχρονη εποχή, όπου τα παιδιά εκτίθενται συνεχώς σε εικόνες, διαφημίσεις και συγκρίσεις, τα δώρα χάνουν σταδιακά τη συναισθηματική και συμβολική τους αξία. Το αποτέλεσμα είναι να ζητούν όλο και περισσότερα, χωρίς όμως να ικανοποιούνται ουσιαστικά.

Γιατί οι γονείς καταλήγουν να κάνουν τόσα πολλά δώρα;

Συχνά, οι ίδιοι οι γονείς –άθελά τους– ενισχύουν αυτό το αίσθημα ανικανοποίητου. Η υπερβολική προσφορά δώρων δεν προκύπτει από κακή πρόθεση. Αντιθέτως, πηγάζει από την ανάγκη τους να φανούν «καλοί γονείς», να αναπληρώσουν τον περιορισμένο χρόνο που περνούν με τα παιδιά ή να καλύψουν ενοχές που σχετίζονται με την καθημερινότητα και τις υποχρεώσεις.

Όμως, όσο περισσότερα αντικείμενα προσφέρονται, τόσο λιγότερη σημασία αποκτούν. Το παιδί μαθαίνει να συνδέει τη χαρά με την κατανάλωση και όχι με τη σχέση.

Τι μπορεί να αλλάξει;

Η αλλαγή ξεκινά από τη συνειδητοποίηση. Οι γονείς χρειάζεται:

• να αναγνωρίσουν πώς λειτουργεί αυτή η δυναμική στη δική τους οικογένεια και
• να συμφωνήσουν μεταξύ τους ότι θέλουν να τη μεταβάλουν.

Εξίσου σημαντικό είναι να επιτρέπουν στα παιδιά να εκφράζουν τις επιθυμίες τους χωρίς να σπεύδουν να τις ικανοποιούν άμεσα. Η αναμονή καλλιεργεί την υπομονή, την επιθυμία και τελικά τη χαρά.

Ιδέες για λιγότερα δώρα και περισσότερη ουσία

• Επενδύστε στον ποιοτικό χρόνο. Οι γιορτές είναι ιδανική περίοδος για κοινές δραστηριότητες: παιχνίδι, μαγείρεμα, βόλτες, συζητήσεις χωρίς περισπασμούς.
• Δημιουργήστε ένα ημερολόγιο εμπειριών. Ένα χριστουγεννιάτικο advent calendar που δεν κρύβει αντικείμενα, αλλά στιγμές: μια ταινία μαζί, μια βόλτα, μια κατασκευή.
• Καθιερώστε μια οικογενειακή τελετουργία δώρων. Ένα μικρό, συμβολικό δώρο, ανταλλαγμένο με τρόπο που δίνει έμφαση στη στιγμή και όχι στο αντικείμενο.
• Μιλήστε για την έννοια της προσφοράς. Επισκέψεις σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς, δωρεές παιχνιδιών ή επιλογή δώρων για άλλους βοηθούν τα παιδιά να καταλάβουν τι σημαίνει να δίνεις.
• Διαχειριστείτε τα πολλά δώρα των τρίτων. Μπορείτε να τα αποθηκεύετε και να τα προσφέρετε σταδιακά, ώστε το παιδί να διατηρεί το αίσθημα της προσμονής.

Τα παιδιά έχουν έμφυτη την ικανότητα να χαίρονται με τα απλά: μια ζωγραφιά, μια κατασκευή με υλικά που ήδη υπάρχουν στο σπίτι, ένα παιχνίδι φαντασίας. Αυτό που χρειάζονται περισσότερο δεν είναι καινούργια αντικείμενα, αλλά παρουσία, σύνδεση και κοινές αναμνήσεις.

Στην πραγματικότητα, τα δώρα είναι λίγα. Οι στιγμές μαζί σας είναι ανεκτίμητες.