ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...

Η Σιωπηλή Πανδημία της Μοναξιάς: Eπιπτώσεις και Προσεγγίσεις

Health

Σε μια εποχή τεχνολογικής συνδεσιμότητας, η ανθρώπινη μοναξιά αυξάνεται δραματικά. Παρά τα κοινωνικά δίκτυα, τις εφαρμογές επικοινωνίας και τις διαδικτυακές κοινότητες, ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων βιώνει έντονο αίσθημα απομόνωσης. Η μοναξιά έχει αρχίσει να θεωρείται από πολλούς ειδικούς ως μια «σιωπηλή πανδημία» του 21ου αιώνα, με σημαντικές ψυχιατρικές προεκτάσεις.

Η μοναξιά δεν είναι απλώς απουσία κοινωνικών επαφών, αλλά η υποκειμενική αίσθηση αποκοπής από τον κόσμο. Αυτή η συναισθηματική εμπειρία σχετίζεται άμεσα με την εμφάνιση και επιδείνωση διαταραχών όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) και ακόμη και οι γνωστικές διαταραχές σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η χρόνια μοναξιά ενεργοποιεί το σύστημα στρες του οργανισμού, αυξάνοντας την κορτιζόλη και διαταράσσοντας τη ρύθμιση του ύπνου και της διάθεσης. Σε νευροβιολογικό επίπεδο, επηρεάζονται περιοχές όπως ο προμετωπιαίος φλοιός και η αμυγδαλή, οι οποίες σχετίζονται με την κοινωνική αντίληψη, την επεξεργασία συναισθημάτων και τη ρύθμιση του φόβου.

Από ψυχιατρική σκοπιά, η μοναξιά μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής υποκείμενων ψυχοπαθολογιών ή και ως αυτόνομη διαγνωστική οντότητα. Ειδικά μετά την πανδημία COVID-19, έχουν αυξηθεί οι περιπτώσεις νεαρών ενηλίκων που αναζητούν βοήθεια για συμπτώματα κοινωνικής απομόνωσης, φοβίας επανασύνδεσης ή παρατεταμένης υπαρξιακής κενότητας.

Η θεραπευτική προσέγγιση της μοναξιάς είναι πολύπλευρη. Στη φαρμακολογική αντιμετώπιση, σε περιπτώσεις όπου συνυπάρχουν κλινικά σημαντικά συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους, ενδείκνυται η χορήγηση αντικαταθλιπτικών (π.χ. SSRIs) ή αγχολυτικών, πάντα στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ψυχοκοινωνικής στρατηγικής. Ωστόσο, η ψυχοθεραπεία παραμένει ο πυλώνας της παρέμβασης. Προσεγγίσεις όπως η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT), η Θεραπεία Συμπόνιας (Compassion-Focused Therapy) και η Ομαδική Θεραπεία αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμες.

Επιπλέον, η προώθηση της κοινότητας και του «ανήκειν» αποκτά κεντρική θέση στην ψυχιατρική φροντίδα. Οι δομημένες κοινωνικές παρεμβάσεις, οι εθελοντικές δράσεις και η ενίσχυση δεσμών μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες (μουσική, τέχνη, mindfulness) μπορούν να μειώσουν τη μοναξιά και να προάγουν την ψυχική ανθεκτικότητα.

Η αντιμετώπιση της μοναξιάς απαιτεί όχι μόνο κλινική ευαισθησία, αλλά και μια πολιτισμική μετατόπιση: την επανεκτίμηση της ανθρώπινης σχέσης ως θεραπευτικής δύναμης. Σε έναν κόσμο όπου όλα γίνονται γρήγορα και ψηφιακά, ίσως η πιο ριζοσπαστική πράξη ψυχικής θεραπείας είναι η γνήσια ανθρώπινη παρουσία.

 

Δρ. Γιώργος Μικελλίδης MD,PhD, FRCPsych,
CCT (UK) Ψυχίατρος

Διευθυντής στο Κέντρο Διακρανιακής Μαγνητικής Διέγερσης ,Cyprus rTMS
Κλινικός Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Related

Τι να κάνεις αν πάθεις ηλιακό έγκαυμα και δεν έχεις πρόσβαση σε φαρμακείο

Αν και η σωστή ενημέρωση για την αντηλιακή προστασία είναι πλέον ευρέως διαδεδομένη, δεν είναι σπάνιο να προκύψει κάποιο ηλιακό έγκαυμα — ειδικά κατά τη διάρκεια των διακοπών ή μετά από πολύωρη έκθεση στον ήλιο.

Τι κρύβουν στ’ αλήθεια τα Labubu;

Γιατί αυτά τα φαινομενικά παράξενα λούτρινα κουκλάκια, με το απροσδιόριστα τρομακτικό χαμόγελο και την «παραμορφωμένη» γλύκα, έχουν μετατραπεί σε πολιτισμικό φαινόμενο της εποχής μας;