Ο χωρισμός μέσα σε έναν γάμο που υπάρχει παιδί δεν είναι ποτέ μια απλή απόφαση. Είναι μια βαθιά, πολυεπίπεδη διαδικασία που αγγίζει το συναίσθημα, τη λογική, την ευθύνη και –κυρίως– την επίδραση που έχει στο παιδί. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο χωρισμός δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά πράξη ωριμότητας και φροντίδας.

Ο χωρισμός ως ανακούφιση και όχι ως ήττα

Όταν μια σχέση έχει φθαρεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να κυριαρχούν η τοξικότητα, οι συγκρούσεις και η συνεχής συναισθηματική φόρτιση, η παραμονή σε αυτήν δεν αποτελεί λύση. Αντίθετα, διαιωνίζει ένα περιβάλλον έντασης που φθείρει και τους δύο συντρόφους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χωρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως ανακούφιση:

• Για εκείνον που αποφασίζει να αποχωρήσει, γιατί βάζει ένα τέλος σε μια δυσλειτουργική κατάσταση.

• Για εκείνον που δεν το επιθυμεί, γιατί –έστω και αργότερα– απαλλάσσεται από μια καθημερινότητα σύγκρουσης.

Η απομάκρυνση από τη συνεχή ένταση ανοίγει χώρο για ψυχική ηρεμία, αυτογνωσία και επαναπροσδιορισμό.

Δεν υπάρχει χωρισμός χωρίς δέσμευση

Ο χωρισμός σε ένα ζευγάρι με κοινή ζωή και παιδί δεν είναι απλώς μια συναισθηματική απόφαση. Περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες δέσμευσης:

• Νομική δέσμευση: Ρυθμίσεις που αφορούν την επιμέλεια, την επικοινωνία και τις οικονομικές υποχρεώσεις.

• Συναισθηματική δέσμευση: Η ανάγκη να διαχειριστούν οι δύο γονείς τα προσωπικά τους συναισθήματα χωρίς να επιβαρύνουν το παιδί.

• Γονεϊκή ευθύνη: Η διατήρηση ενός σταθερού και ασφαλούς πλαισίου για την ανάπτυξη του παιδιού.

Ο χωρισμός δεν καταργεί τη σχέση, τη μετασχηματίζει από συζυγική σε γονεϊκή.

Πριν την απόφαση: Έχει γίνει η απαραίτητη προσπάθεια;

Η απόφαση για χωρισμό οφείλει να έρχεται αφού έχουν προηγηθεί ουσιαστικές προσπάθειες:

• Κατανόηση των αιτιών της σύγκρουσης

• Επικοινωνία και διερεύνηση των αναγκών

• Προσπάθεια αποκατάστασης της σχέσης

Όταν όμως η «φλεγμονή» στη σχέση παραμένει και η ποιότητα της συνύπαρξης είναι χαμηλή, τότε η παραμονή δεν αποτελεί πλέον λύση, αλλά επιβάρυνση.

Το παιδί: Ο σιωπηλός αποδέκτης της σύγκρουσης

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη των γονέων είναι η πεποίθηση ότι «το παιδί δεν καταλαβαίνει». Στην πραγματικότητα, το παιδί:

• Αντιλαμβάνεται την ένταση

• Βιώνει το άγχος και τη συναισθηματική αστάθεια

• Εσωτερικεύει τον φόβο και την ανασφάλεια

Συχνά, οι γονείς φοβούνται ότι ο χωρισμός θα πληγώσει το παιδί. Αυτό που παραβλέπεται είναι ότι η καθημερινή σύγκρουση το πληγώνει ήδη, και μάλιστα επαναλαμβανόμενα.

Τι έχει πραγματικά ανάγκη το παιδί;

Στα πρώτα χρόνια της ζωής του, το παιδί δεν ζητά «τέλεια οικογένεια». Ζητά:

• Αγάπη

• Ασφάλεια

• Συναισθηματική σταθερότητα

• Ήρεμο περιβάλλον

Ένα σπίτι γεμάτο ένταση και συγκρούσεις δεν μπορεί να προσφέρει αυτά τα στοιχεία. Αντίθετα, δύο γονείς που έχουν χωρίσει αλλά συνεργάζονται με σεβασμό μπορούν να δημιουργήσουν ένα πολύ πιο υγιές πλαίσιο ανάπτυξης.

Ο μεγάλος κερδισμένος μπορεί να είναι το παιδί

Όταν ο χωρισμός γίνεται με συνειδητότητα και υπευθυνότητα:

• Μειώνεται η έκθεση του παιδιού στη σύγκρουση

• Ενισχύεται η ψυχική του σταθερότητα

• Μαθαίνει ότι οι σχέσεις χρειάζονται σεβασμό και όρια

Το παιδί δεν έχει ανάγκη από δύο γονείς που μένουν μαζί δυστυχισμένοι. Έχει ανάγκη από δύο γονείς που, ακόμη και χωρισμένοι, παραμένουν συναισθηματικά διαθέσιμοι και σταθεροί απέναντί του.

Συμπέρασμα

Ο χωρισμός δεν είναι πάντα το τέλος μιας οικογένειας. Μπορεί να είναι η αρχή μιας πιο υγιούς μορφής της. Όταν γίνεται μετά από σκέψη, προσπάθεια και με επίκεντρο το παιδί, αποτελεί πράξη ευθύνης και όχι αποτυχίας.

Η ποιότητα της σχέσης –όχι η μορφή της– είναι αυτή που καθορίζει την ψυχική υγεία όλων των μελών της οικογένειας.

Δρ Θάνος Ασκητής

Ψυχίατρος – Σεξολόγος
Πρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας

Social media:

Του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας για το επίσημο site https://www.askitis.cy/ και για τη σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/@thanos.kyprou/?locale=el_GR

Του Δρ Θάνου Ασκητή για Facebook https://www.facebook.com/Dr.Thanos.Askitis/?locale=el_GR

Instagram https://www.instagram.com/thanos_askitis/?hl=el

TikTok https://www.tiktok.com/@draskitis

YouTube https://whttps://www.youtube.com/@thanosaskitis6425ww.youtube.com/@thanosaskitis6425

O αριθμός της Συμβουλευτικής Γραμμής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας: +30 210 7 79 79 79