Η εμμηνόπαυση αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό στη ζωή κάθε γυναίκας, σηματοδοτώντας το τέλος της αναπαραγωγικής της περιόδου. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν συνεπάγεται το τέλος της θηλυκότητας, της ερωτικής επιθυμίας ή της ανάγκης για συντροφικότητα και σεξουαλική έκφραση. Αντίθετα, πρόκειται για μια νέα φάση ζωής, κατά την οποία η γυναίκα καλείται να επαναπροσδιορίσει τη σχέση με το σώμα της, την εικόνα του εαυτού της και τη σεξουαλικότητά της.

Η γυναίκα μετά τα 50 της χρόνια δεν είναι η γυναίκα που παλαιότερα η κοινωνία συνήθιζε να ταυτίζει με τη γήρανση και την απόσυρση από την ερωτική ζωή. Η σύγχρονη γυναίκα εξακολουθεί να εργάζεται, να δημιουργεί, να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική ζωή και, κυρίως, να επιθυμεί να αισθάνεται ελκυστική, επιθυμητή και συναισθηματικά συνδεδεμένη.

Κλιμακτήριος και εμμηνόπαυση: Μια περίοδος σημαντικών αλλαγών

Η κλιμακτήριος είναι η μεταβατική περίοδος που προηγείται και περιβάλλει την εμμηνόπαυση. Χαρακτηρίζεται από ορμονικές διακυμάνσεις και αλλαγές στον εμμηνορρυσιακό κύκλο, οι οποίες σταδιακά οδηγούν στην οριστική διακοπή της περιόδου. Η εμμηνόπαυση επιβεβαιώνεται μετά από 12 συνεχόμενους μήνες χωρίς έμμηνο ρύση, εφόσον δεν υπάρχει άλλη αιτία.

Η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να επιφέρει σημαντικές σωματικές και ψυχολογικές μεταβολές. Εξάψεις, διαταραχές ύπνου, πονοκέφαλοι, μυοσκελετικές ενοχλήσεις, κολπική ξηρότητα και μεταβολές της διάθεσης αποτελούν ορισμένες από τις εκδηλώσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν την καθημερινότητα της γυναίκας.

Παράλληλα, η συναισθηματική επιβάρυνση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη. Η αίσθηση ότι το σώμα αλλάζει, ότι η αναπαραγωγική δυνατότητα ολοκληρώνεται και ότι η νεότητα απομακρύνεται ενδέχεται να επηρεάσει την αυτοεκτίμηση και την εικόνα που έχει η γυναίκα για τον εαυτό της. Η εμπειρία, βέβαια, δεν είναι ίδια για όλες: άλλες γυναίκες βιώνουν έντονα συμπτώματα και άλλες περνούν αυτή τη μετάβαση με ελάχιστες δυσκολίες.

Η σεξουαλική επιθυμία δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τις ορμόνες

Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα είναι ότι η μείωση των ορμονών δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μείωση της σεξουαλικότητας.

Η ερωτική επιθυμία είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, στο οποίο συμμετέχουν η βιολογία, η ψυχολογία, η συναισθηματική κατάσταση και η ποιότητα της συντροφικής σχέσης.

Πράγματι, η ορμονική μεταβολή μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ανταπόκριση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από κολπική ξηρότητα, πόνο κατά τη διείσδυση ή διαταραχές ύπνου. Ωστόσο, δεν καθορίζει από μόνη της την ερωτική ζωή της γυναίκας. Η συναισθηματική ασφάλεια, η αμοιβαία έλξη, η επικοινωνία και η αίσθηση ότι εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο ερωτικού ενδιαφέροντος παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.

Ο ρόλος του συντρόφου στη νέα αυτή φάση

Η εμμηνόπαυση δεν είναι αποκλειστικά μια ατομική εμπειρία της γυναίκας. Επηρεάζει τη δυναμική του ζευγαριού και απαιτεί αμοιβαία κατανόηση. Ο άνδρας καλείται να αναγνωρίσει τις αλλαγές που βιώνει η σύντροφός του, χωρίς να τις αντιμετωπίζει ως ένδειξη απώλειας της θηλυκότητας ή της ερωτικής της αξίας.

Όταν ο σύντροφος εξακολουθεί να εκφράζει την επιθυμία του, να προσεγγίζει τη γυναίκα με τρυφερότητα και να διατηρεί ενεργή τη μεταξύ τους ερωτική επικοινωνία, συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση της σεξουαλικής τους σύνδεσης.

Η πρόληψη και η φροντίδα του εαυτού ως προτεραιότητα

Ιδιαίτερη σημασία έχει η φροντίδα της σωματικής υγείας. Η περίοδος αυτή συνδέεται με αυξημένες ανάγκες παρακολούθησης της υγείας, καθώς η μείωση των οιστρογόνων επηρεάζει, μεταξύ άλλων, την οστική πυκνότητα και το καρδιαγγειακό σύστημα. Η πρόληψη της οστεοπόρωσης, η έγκαιρη διερεύνηση ύποπτων συμπτωμάτων και οι προληπτικοί έλεγχοι για γυναικολογικές και άλλες παθήσεις αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Η ισορροπημένη διατροφή, η συστηματική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους συμβάλλουν στη συνολική υγεία και ευεξία. Παράλληλα, τα συμπτώματα που επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία δεν χρειάζεται να γίνονται αποδεκτά ως αναπόφευκτο τίμημα της ηλικίας. Υπάρχουν σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.

Η σεξουαλικότητα παραμένει κομμάτι της ζωής

Η εμμηνόπαυση δεν ακυρώνει τη γυναίκα ως ερωτικό και σεξουαλικό υποκείμενο. Η επιθυμία, η απόλαυση, η τρυφερότητα και η ανάγκη για συντροφική εγγύτητα μπορούν να παραμένουν ενεργές σε κάθε ηλικία.

Το ουσιαστικό είναι η γυναίκα να μη σταματήσει να φροντίζει τον εαυτό της, να ενημερώνεται, να αναζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται και να μην ταυτίζει την ηλικία της με την απώλεια της ερωτικής της ταυτότητας.

Τα χρόνια περνούν και όλοι μεγαλώνουμε. Η σεξουαλικότητα, όμως, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ανθρώπινης ύπαρξης, τόσο για τη γυναίκα όσο και για τον άνδρα. Έτσι, η διατήρησή της αποτελεί μέρος μιας ενεργούς, ουσιαστικής και ποιοτικής ζωής.

Δρ Θάνος Ασκητής

Ψυχίατρος – Σεξολόγος
Πρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας

Social media:

Του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας για το επίσημο site https://www.askitis.cy/ και για τη σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/@thanos.kyprou/?locale=el_GR

Του Δρ Θάνου Ασκητή για Facebook https://www.facebook.com/Dr.Thanos.Askitis/?locale=el_GR

Instagram https://www.instagram.com/thanos_askitis/?hl=el

TikTok https://www.tiktok.com/@draskitis

YouTube https://whttps://www.youtube.com/@thanosaskitis6425ww.youtube.com/@thanosaskitis6425

O αριθμός της Συμβουλευτικής Γραμμής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας: +30 210 7 79 79 79