Τα συναισθήματα ενοχής μετά τη σεξουαλική επαφή μπορεί να είναι μπερδεμένα και αρκετά δυσάρεστα. Για ορισμένους ανθρώπους μάλιστα είναι τόσο έντονα που τους κάνουν να αποφεύγουν τη σεξουαλική δραστηριότητα. Ωστόσο, αυτά τα συναισθήματα δεν εμφανίζονται τυχαία. Υπάρχουν εξηγήσεις πίσω από αυτά, καθώς και τρόποι να μειωθούν η αμηχανία, οι ενοχές ή η ντροπή που μπορεί να συνοδεύουν την εμπειρία.

Τι είναι η μετασυνουσιακή δυσφορία (Postcoital Dysphoria);

Η πιο συχνή εξήγηση για τις ενοχές ή τη θλίψη μετά το σεξ είναι η μετασυνουσιακή δυσφορία (PCD), γνωστή και ως «post-sex blues».

Πρόκειται για μια κατάσταση όπου κάποιος μπορεί να νιώθει έντονη θλίψη, άγχος, εκνευρισμό ή εσωτερική ταραχή μετά τη σεξουαλική πράξη, ακόμη κι αν αυτή ήταν συναινετική και ευχάριστη.

Τα συναισθήματα αυτά μπορεί να εκδηλωθούν με διάφορους τρόπους, όπως:

• απομάκρυνση από τον/την σύντροφο
• ξαφνικές αλλαγές διάθεσης
• εκνευρισμό ή δυσφορία
• χαμηλή ενέργεια
• ακόμη και κλάμα μετά την επαφή

Έρευνες δείχνουν ότι περίπου 46% των γυναικών και 40% των ανδρών έχουν βιώσει τέτοια συναισθήματα τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Οι γυναίκες φαίνεται να το αναφέρουν συχνότερα, αλλά πιθανότατα πολλοί άνδρες απλώς διστάζουν να μιλήσουν γι’ αυτό λόγω κοινωνικών στερεοτύπων.

Πιθανές αιτίες

Οι λόγοι πίσω από τη μετασυνουσιακή δυσφορία δεν είναι απόλυτα ξεκάθαροι, όμως οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ορισμένους πιθανούς παράγοντες.

1.Ορμονικές αλλαγές

Κατά τη διάρκεια του οργασμού αυξάνονται έντονα ορμόνες και νευροδιαβιβαστές όπως:

• ντοπαμίνη
• σεροτονίνη
• οξυτοκίνη
• προλακτίνη

Αυτές συμβάλλουν στο αίσθημα ευχαρίστησης και σύνδεσης. Μετά τον οργασμό όμως τα επίπεδά τους πέφτουν απότομα.

Η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη μπορεί να πέσουν κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ η προλακτίνη αυξάνεται για να εξισορροπήσει την κατάσταση. Αυτή η ξαφνική «πτώση» των λεγόμενων ορμονών της ευτυχίας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή διάθεση ή ακόμη και δάκρυα.

Παράλληλα, η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μπορεί επίσης να επηρεάσει τη διάθεση μετά το σεξ.

2. Συναισθηματικοί και ψυχολογικοί παράγοντες

Ορισμένες μελέτες συνδέουν τη μετασυνουσιακή δυσφορία με:

• άγχος ή κατάθλιψη
• προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, όπως σεξουαλική κακοποίηση
• γενετική προδιάθεση ψυχικής ευαλωτότητας

Σε αυτές τις περιπτώσεις το σώμα μπορεί να αντιδρά συναισθηματικά ακόμη κι αν η εμπειρία ήταν ευχάριστη.

3. Διαφορετικές συναισθηματικές ανάγκες μετά το σεξ

Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει ότι άνδρες και γυναίκες συχνά βιώνουν διαφορετικά συναισθήματα μετά τη σεξουαλική επαφή.

Στους άνδρες εμφανίζονται συχνότερα συναισθήματα όπως:

• συναισθηματική απομάκρυνση
• εκνευρισμός
• μοναξιά ή «κενό»

Στις γυναίκες εμφανίζονται συχνότερα:

• ανασφάλεια
• ανάγκη για τρυφερότητα
• ανάγκη για συναισθηματική επιβεβαίωση

Αν οι ανάγκες αυτές δεν συναντηθούν, μπορεί να δημιουργηθεί αμηχανία, απογοήτευση ή ακόμη και ενοχές.

4. Κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές

Οι κοινωνικές αντιλήψεις για το σεξ παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.

Σε έρευνες με φοιτητές βρέθηκε ότι:

• όσο αυξάνεται η σεξουαλική εμπειρία, τόσο μειώνονται οι ενοχές
• όσο περισσότερο κάποιος πιστεύει μύθους γύρω από το σεξ, τόσο αυξάνονται οι ενοχές

Για παράδειγμα:

• άνδρες με υψηλές ενοχές συχνά πιστεύουν ότι το σεξ είναι «επικίνδυνο»
• γυναίκες συχνά δίνουν υπερβολική σημασία στην έννοια της παρθενίας, η οποία σε πολλές κοινωνίες αποτελεί κοινωνική κατασκευή.

Τι σημαίνει τελικά αυτό;

Οι ενοχές μετά το σεξ μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές ρίζες, ορμονικές, ψυχολογικές, κοινωνικές ή πολιτισμικές. Κάθε άνθρωπος βιώνει αυτές τις αλλαγές διαφορετικά.

Αν όμως τα συναισθήματα θλίψης, ενοχής ή δυσφορίας εμφανίζονται συχνά, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει να βρεθούν τρόποι διαχείρισης και καλύτερης κατανόησης αυτών των αντιδράσεων.

Πηγή: https://www.issm.info/sexual-health-qa/what-does-it-mean-to-experience-feelings-of-guilt-after-sex

Δρ Θάνος Ασκητής

Ψυχίατρος – Σεξολόγος
Πρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας

Social media:

Του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας για το επίσημο site https://www.askitis.cy/ και για τη σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/@thanos.kyprou/?locale=el_GR

Του Δρ Θάνου Ασκητή για Facebook https://www.facebook.com/Dr.Thanos.Askitis/?locale=el_GR

Instagram https://www.instagram.com/thanos_askitis/?hl=el

TikTok https://www.tiktok.com/@draskitis

YouTube https://whttps://www.youtube.com/@thanosaskitis6425ww.youtube.com/@thanosaskitis6425

O αριθμός της Συμβουλευτικής Γραμμής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας: +30 210 7 79 79 79