Στη συντροφική σχέση, το «μαζί» δεν είναι αυτονόητο. Χτίζεται καθημερινά μέσα από την επικοινωνία, τον σεβασμό και τη συναισθηματική διαθεσιμότητα. Όταν, όμως, το «εγώ» καταλαμβάνει όλο τον χώρο της σχέσης, τότε η συντροφικότητα παύει να είναι σχέση και μετατρέπεται σε πεδίο επιβολής. Η εγωπάθεια αποτελεί μία από τις πιο διαβρωτικές δυναμικές μέσα στο ζευγάρι, γιατί ακυρώνει τον διάλογο και τραυματίζει βαθιά τη συναισθηματική σύνδεση.

Ο εγωπαθής άνθρωπος χαρακτηρίζεται από υπερβολική ενασχόληση με τον εαυτό του και τις ανάγκες του, έντονη ανάγκη επιβεβαίωσης και θαυμασμού, ισχυρογνωμοσύνη και απουσία ενσυναίσθησης. Δεν «βλέπει» τον άλλον ως ισότιμο σύντροφο, αλλά ως καθρέφτη που οφείλει να τον επιβεβαιώνει. Η σχέση γίνεται μονόλογος, όπου το «έχω δίκιο» υπερισχύει του «σε ακούω».

Η εγωπάθεια έχει βαθιές ρίζες. Έρευνες δείχνουν ότι κοινωνίες που προωθούν την ατομική επιτυχία και την αυτοπροβολή ευνοούν την ανάπτυξη λιγότερων προκοινωνικών συμπεριφορών, όπως η ενσυναίσθηση, ο αλτρουισμός και η φροντίδα του άλλου. Παράλληλα, πιθανολογούνται και κληρονομικοί παράγοντες, αλλά και γονεϊκά στυλ ανατροφής που είτε υπερενισχύουν είτε αποδυναμώνουν τα όρια και τη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού.

Στη συντροφική σχέση, η εγωπάθεια εκδηλώνεται ως ασυνεννοησία, θυμός και σύγκρουση. Ο εγωπαθής δυσκολεύεται να αντέξει την απόρριψη ή την κριτική και συχνά αντιδρά με επιθετική και τιμωρητική στάση. Φαινόμενα όπως το gaslighting, η χειραγώγηση, το ghosting και ο εκφοβισμός αποτελούν μορφές «σκοτεινής ενσυναίσθησης», όπου το άτομο χρησιμοποιεί τη γνώση των συναισθημάτων του άλλου όχι για σύνδεση, αλλά για έλεγχο.

Ιδιαίτερη διάσταση παίρνει η εγωπάθεια στη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού. Ο σεξουαλικός ναρκισσισμός χαρακτηρίζεται από έλλειψη σεξουαλικής ενσυναίσθησης, μειωμένη επικοινωνία, ανάγκη επιβεβαίωσης και συχνά σεξουαλική χειραγώγηση. Ο εγωπαθής μπορεί να έχει έντονη σεξουαλική επιθυμία, αλλά δυσκολεύεται να βιώσει αληθινή συναισθηματική εγγύτητα. Το σεξ παύει να είναι συνάντηση και γίνεται επιβεβαίωση του «εγώ».

Απέναντι σε αυτή τη δυναμική, η υγιής συντροφική σχέση στηρίζεται σε πέντε βασικές αρχές: επικοινωνία, σεβασμό, αναγνώριση, εμπιστοσύνη και υποστήριξη. Η σχέση είναι αληθινή όταν το ζευγάρι μιλά και οι σύντροφοι ακούν. Όταν υπάρχει ψυχική ωριμότητα, εκτίμηση και ειλικρίνεια, το «εμείς» μπορεί να αντέξει τις δυσκολίες και τις διαφορές.

Η αγάπη δεν αναιρεί το «εγώ», αλλά το εξανθρωπίζει. Για να αγαπήσω τον άλλον, χρειάζεται πρώτα να συμφιλιωθώ με τον εαυτό μου, χωρίς να τον τοποθετώ πάνω από τη σχέση. Γιατί η συντροφικότητα δεν είναι χώρος κυριαρχίας, αλλά συνάντησης. Και εκεί, το «εμείς» αποκτά πραγματικό νόημα.

Δρ Θάνος Ασκητής

Ψυχίατρος – Σεξολόγος
Πρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας

Social media:

Του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας για το επίσημο site https://www.askitis.cy/ και για τη σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/@thanos.kyprou/?locale=el_GR

Του Δρ Θάνου Ασκητή για Facebook https://www.facebook.com/Dr.Thanos.Askitis/?locale=el_GR

Instagram https://www.instagram.com/thanos_askitis/?hl=el

TikTok https://www.tiktok.com/@draskitis

YouTube https://whttps://www.youtube.com/@thanosaskitis6425ww.youtube.com/@thanosaskitis6425

O αριθμός της Συμβουλευτικής Γραμμής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας: +30 210 7 79 79 79