Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI), όπως το ChatGPT και το Google AI, έχει πλέον γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Πολλοί άνθρωποι στρέφονται σε αυτά τα εργαλεία για συμβουλές υγείας, διατροφικές πληροφορίες ή ακόμη και για τη δημιουργία πλάνων διατροφής.

Έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν 8 στους 10 ενήλικες αναζητούν πληροφορίες διατροφής, συμπτωμάτων ή καταστάσεων υγείας σε online πλατφόρμες. Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν τα ψηφιακά εργαλεία στην ενημέρωση του κοινού. Παρόλα αυτά πρέπει να τονιστεί ότι η πληροφόρηση ΔΕΝ είναι το ίδιο με την ιατρική ή διατροφική καθοδήγηση.

Πόσο αξιόπιστες είναι όμως αυτές οι πληροφορίες; Και πότε μπορεί το AI να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο ή το αντίθετο - να χρήζει προσοχής;

Το AI μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για ενημέρωση και εκπαίδευση.

Μπορεί να βοηθήσει με:

● Γενικές διατροφικές οδηγίες
● Απλές επεξηγήσεις επιστημονικών εννοιών
● Βασικές ερωτήσεις διατροφής

Όμως, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εξατομικευμένη προσέγγιση ενός διαιτολόγου, ούτε να υποστηρίξει τη συναισθηματική και συμπεριφορική πλευρά της διατροφής.

Τι δεν μπορεί να κάνει το AI στη διατροφή και την υγεία

Παρόλο που το AI μπορεί να δώσει γρήγορες απαντήσεις, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εξατομικευμένη συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας, όπως το επάγγελμα του διαιτολόγου.

Κάθε άτομο είναι μοναδικό και η διατροφή δεν είναι «one-size-fits-all». Το AI δεν μπορεί να λάβει υπόψη:

● Το πλήρες ιατρικό ιστορικό
● Τυχόν χρόνιες παθήσεις ή φαρμακευτική αγωγή
● Τον τρόπο ζωής, τις διατροφικές συνήθειες και τις προτιμήσεις
● Τους ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και συναισθηματικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διατροφή

Είμαι απόλυτα σίγουρη ότι όλοι οι συνάδελφοι διαιτολόγοι έχουμε ακούσει το εξής «Γνωρίζω τι πρέπει να τρώω, είμαι εδώ γιατί χρειάζομαι την ψυχολογική υποστήριξη και καθοδήγηση.» Αυτό από μόνο του υποδεικνύει πως κανένα ψηφιακό εργαλείο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εξατομικευμένη συμβουλή και υποστήριξη από ένα διαιτολόγο.

Πότε πρέπει να είμαστε προσεκτικοί;

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η χρήση του AI για συμβουλές διατροφής μπορεί να είναι παραπλανητική ή ακόμη και επικίνδυνη:

1.Όταν υπάρχουν ψυχολογικοί και συμπεριφορικοί παράγοντες

Η σχέση μας με το φαγητό επηρεάζεται από συναισθήματα, άγχος, διατροφικές διαταραχές και συμπεριφορικές συνήθειες. Το AI δεν μπορεί να υποστηρίξει την ψυχολογική διάσταση της αλλαγής συμπεριφοράς.

2. Όταν υπάρχει ιατρικό ιστορικό ή πάθηση

Άτομα με διαβήτη, παθήσεις του θυρεοειδή, καρδιαγγειακά νοσήματα, γαστρεντερικές παθήσεις ή αλλεργίες χρειάζονται εξατομικευμένη καθοδήγηση από επαγγελματία. Γενικές συμβουλές μπορεί να μην είναι κατάλληλες ή ασφαλείς.

3. Όταν μιλάμε για βιωσιμότητα και μακροπρόθεσμες συνήθειες

Το AI μπορεί να σου πει τι να φας, αλλά δεν μπορεί να σε υποστηρίξει στη δημιουργία ρεαλιστικών και βιώσιμων συνηθειών. Η αλλαγή τρόπου ζωής απαιτεί ανθρώπινη υποστήριξη, ενσυναίσθηση και καθοδήγηση.

Συμπέρασμα

Η διατροφή δεν είναι απλά τι τρώμε! Είναι συνήθειες, συμπεριφορά, ψυχολογία και τρόπος ζωής.

Το AI μπορεί να σου πει τι να φας, αλλά δεν μπορεί να σε βοηθήσει να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτεσαι και αισθάνεσαι για το φαγητό. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το κλειδί της πραγματικής και μακροπρόθεσμης αλλαγής.

Για εξατομικευμένες συμβουλές, η συνεργασία με έναν εγγεγραμμένο διαιτολόγο παραμένει η πιο ασφαλής και αποτελεσματική επιλογή.

Χρυστάλλα Κατελάρη

Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSc

CHANGE EAT NICOSIA

99266001