Η Καθαρά Δευτέρα αποτελεί μία από τις πιο όμορφες και συμβολικές ημέρες της Ορθόδοξης παράδοσης στην Κύπρο. Είναι η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής σύμφωνα με την Ορθόδοξη Εκκλησία και σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου νηστείας, περισυλλογής και πνευματικής προετοιμασίας για το Πάσχα.

Η σημασία της ημέρας

Η λέξη «Καθαρά» προέρχεται από την έννοια της πνευματικής και σωματικής κάθαρσης. Οι πιστοί καλούνται να αφήσουν πίσω τους τις υπερβολές της Αποκριάς και να ξεκινήσουν μια περίοδο εγκράτειας, ταπεινότητας και εσωτερικής ανανέωσης.

Στην Κύπρο, η ημέρα αυτή δεν έχει μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά και έντονη κοινωνική και οικογενειακή διάσταση.

Τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας στην Κύπρο

Η Καθαρά Δευτέρα γιορτάζεται με τα λεγόμενα «Κούλουμα», δηλαδή υπαίθριες συγκεντρώσεις σε χωριά, πάρκα και παραθαλάσσιες περιοχές.

Κύρια χαρακτηριστικά της ημέρας:

• Πέταγμα χαρταετού – Συμβολίζει την άνοδο της ψυχής προς τον Θεό και την πνευματική ανάταση.
• Εκδρομές στη φύση – Οι οικογένειες βγαίνουν στην εξοχή, γιορτάζοντας με μουσική και παραδοσιακά παιχνίδια.
• Λαγάνα – Το παραδοσιακό άζυμο ψωμί της ημέρας.
• Σαρακοστιανά εδέσματα – Ταχίνι, ταραμοσαλάτα, ελιές, χαλβάς, χταπόδι, καλαμάρια και άλλα νηστίσιμα φαγητά.

Σε πολλές περιοχές της Κύπρου, ιδιαίτερα στη Λεμεσό και στη Λάρνακα, διοργανώνονται οργανωμένες εκδηλώσεις με παραδοσιακή μουσική και χορούς.

Τι συμβολίζει η Καθαρά Δευτέρα;

Η Καθαρά Δευτέρα συμβολίζει:

• Νέα αρχή – Ένα πνευματικό ξεκίνημα.
• Κάθαρση – Απομάκρυνση από αρνητικές σκέψεις και πράξεις.
• Εγκράτεια – Μέσα από τη νηστεία και την αυτοπειθαρχία.
• Ενότητα – Οικογένεια και κοινότητα γιορτάζουν μαζί στη φύση.
• Ελπίδα – Πορεία προς την Ανάσταση και το φως του Πάσχα.

Μια γιορτή πίστης και παράδοσης

Στην Κύπρο, η Καθαρά Δευτέρα είναι δημόσια αργία και αποτελεί μια από τις πιο αγαπημένες παραδοσιακές ημέρες του χρόνου. Συνδυάζει τη θρησκευτική κατάνυξη με τη χαρά της συνάντησης, την επαφή με τη φύση και τη διατήρηση των εθίμων.

Είναι μια ημέρα που υπενθυμίζει ότι η αληθινή «καθαρότητα» δεν αφορά μόνο τη διατροφή, αλλά κυρίως την καρδιά και το πνεύμα.