Τα τελευταία χρόνια, οι γιατροί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μια αλλαγή που έχει παρατηρηθεί στα αίτια του καρκίνου του λαιμού. Ενώ παλαιότερα το κάπνισμα και το αλκοόλ θεωρούνταν οι βασικοί παράγοντες κινδύνου, πλέον οι επιστήμονες αναδεικνύουν έναν διαφορετικό “ένοχο”: τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Ο HPV είναι μια πολύ συχνή σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη που μπορεί να μεταδοθεί και μέσω του στοματικού σεξ. Όταν ο ιός έρθει σε επαφή με το στόμα και τον λαιμό, μπορεί να εγκατασταθεί στους ιστούς της περιοχής, επηρεάζοντας τις αμυγδαλές, τη γλώσσα ή το στοματοφάρυγγα.

Ο χειρουργός κεφαλής και τραχήλου Brandon Prendes εξηγεί ότι οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV υποχωρούν από μόνες τους μέσα σε έναν έως δύο χρόνια. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις ο ιός παραμένει στον οργανισμό για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς συμπτώματα και μπορεί σταδιακά να προκαλέσει αλλοιώσεις στα κύτταρα, οι οποίες με την πάροδο των ετών εξελίσσονται σε καρκίνο.

Σύμφωνα με στοιχεία του Centers for Disease Control and Prevention (CDC), περίπου το 60% έως 70% των περιστατικών καρκίνου του λαιμού στις ΗΠΑ συνδέονται με τον HPV, γεγονός που έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να μιλούν για μια “σιωπηλή επιδημία”. Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι οι σεξουαλικές συμπεριφορές παίζουν ρόλο στον κίνδυνο, καθώς άτομα με περισσότερους σεξουαλικούς συντρόφους στη διάρκεια της ζωής τους εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα έκθεσης στον ιό.

Παρά την ανησυχητική εικόνα, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν σημαίνει πως κάθε έκθεση στον HPV οδηγεί σε καρκίνο. Στην πραγματικότητα, ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων έρχεται σε επαφή με τον ιό κάποια στιγμή στη ζωή του χωρίς να εμφανίσει ποτέ σοβαρές επιπλοκές. Ωστόσο, συγκεκριμένα στελέχη υψηλού κινδύνου, όπως ο HPV-16, συνδέονται πιο άμεσα με κακοήθειες στην περιοχή του λαιμού.

Η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο “όπλο” απέναντι στον ιό. Ο εμβολιασμός κατά του HPV έχει ενταχθεί σε εθνικά προγράμματα υγείας σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, και συστήνεται κυρίως σε νεαρή ηλικία, αν και μπορεί να γίνει και αργότερα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ευρεία κάλυψη του εμβολιασμού μπορεί να μειώσει σημαντικά τα περιστατικά καρκίνου που σχετίζονται με τον HPV στο μέλλον.

Επιπλέον, η χρήση προφυλακτικού ή ειδικών προστατευτικών φραγμών κατά τη σεξουαλική επαφή μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο μετάδοσης, αν και δεν τον εξαλείφει πλήρως, καθώς ο ιός μεταδίδεται και μέσω επαφής δέρμα με δέρμα. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η γενική υγεία του στόματος, γι’ αυτό και οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι θεωρούνται σημαντικό μέσο έγκαιρης ανίχνευσης ύποπτων αλλοιώσεων.

Οι γιατροί επισημαίνουν επίσης ότι το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορούν να επιβαρύνουν τον οργανισμό και να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, καθώς επηρεάζουν τον βλεννογόνο του στόματος και του λαιμού, καθιστώντας τον πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις και κυτταρικές αλλοιώσεις.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι τα αρχικά συμπτώματα του καρκίνου του λαιμού συχνά είναι ήπια και εύκολα παραβλέπονται. Συμπτώματα όπως επίμονο βράχνιασμα, πόνος στο αυτί, αίσθηση ξένου σώματος στον λαιμό, πρήξιμο στον τράχηλο, διογκωμένοι λεμφαδένες ή ανεξήγητη απώλεια βάρους, εφόσον διαρκούν πάνω από δύο εβδομάδες, απαιτούν ιατρική αξιολόγηση.

Παρότι το θέμα προκαλεί ανησυχία, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ενημέρωση και η πρόληψη μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Ο εμβολιασμός, η προσοχή στην υγεία του στόματος και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για την αντιμετώπιση ενός καρκίνου που, ενώ κάποτε θεωρούνταν σπάνιος, πλέον εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε νεότερες ηλικίες.