Τις τελευταίες δεκαετίες, η γυναίκα έχει αλλάξει ριζικά θέση μέσα στην κοινωνία. Η ανεξαρτησία, η επαγγελματική καταξίωση, η οικονομική αυτονομία και η δυνατότητα επιλογών δεν αποτελούν πια εξαίρεση αλλά πραγματικότητα. Αυτή η κοινωνιολογική εξέλιξη συνοδεύτηκε από βαθιές ψυχολογικές αλλαγές: μεγαλύτερη συναισθηματική ωριμότητα, αποφασιστικότητα, στρατηγική σκέψη και αυξημένη μαχητικότητα. Μια δυναμική που συχνά ανέτρεψε παραδοσιακούς ρόλους και, σε αρκετές περιπτώσεις, φόβισε τον άνδρα.

Η σύγχρονη γυναίκα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στον εαυτό της, στους στόχους και τις προσδοκίες της, στη σχέση της, στο παιδί της, στην ανάγκη για αυτονομία, ψυχική και σεξουαλική ολοκλήρωση, κοινωνική αναγνώριση και επαγγελματική εξέλιξη. Όλα αυτά συνθέτουν μια ταυτότητα σύνθετη, απαιτητική και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινη.

Η μέση ηλικία αποτελεί μια ιδιαίτερη περίοδο ζωής. Η γυναίκα βιώνει ορμονική ανακατάταξη, την κλιμακτήριο και την εμμηνόπαυση, γεγονότα που συνοδεύονται όχι μόνο από σωματικές αλλαγές αλλά και από ψυχολογικές μεταπτώσεις. Η συντροφική επικοινωνία, η κοινωνική και επαγγελματική καταξίωση, η οικονομική ασφάλεια, η καλή υγεία, η αναγνώριση των ρόλων της ως μητέρα και σύντροφος, αλλά και η σεξουαλική ολοκλήρωση, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, η γυναίκα αναζητά νέα νοήματα, νέες ισορροπίες και νέες προοπτικές ζωής.

Σε βιολογικό επίπεδο, το γυναικείο σώμα αλλάζει συνεχώς από την ήβη έως την εμμηνόπαυση. Οι ορμόνες επηρεάζουν βαθιά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική της ζωή. Η κλιμακτήριος και η σταδιακή ορμονική σιγή συνοδεύονται από συμπτώματα όπως εξάψεις, συναισθηματική αστάθεια, καταθλιπτικές διαθέσεις, αβεβαιότητα, φόβο για την υγεία και την εικόνα του σώματος. Παράλληλα, αυξάνονται βιολογικοί κίνδυνοι όπως η οστεοπόρωση και ορισμένες μορφές καρκίνου, γεγονός που καθιστά την πρόληψη, την αυτοεξέταση και την ιατρική παρακολούθηση απολύτως αναγκαίες.

Η εμμηνόπαυση, ωστόσο, δεν είναι το τέλος. Αντίθετα, συχνά σηματοδοτεί την αρχή μιας περιόδου ηρεμίας μετά την ταραχώδη ψυχοσωματική φάση της κλιμακτηρίου. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι σπάνιο να παγιδεύεται μέσα σε αισθήματα σιγής, παραίτησης ή κατάθλιψης, όταν η γυναίκα αισθάνεται ότι «τελείωσε» ή ότι έχασε τη ζωτικότητά της. Σε αυτές τις στιγμές, ο ρόλος της ψυχοσυναισθηματικής στήριξης είναι καθοριστικός.

Η συναισθηματική κάλυψη, η συντροφικότητα και η σεξουαλική ικανοποίηση, η επαγγελματική και κοινωνική καταξίωση, τα προσωπικά ενδιαφέροντα, η ενεργή συμμετοχή στο κοινωνικό περιβάλλον, η πρόληψη της υγείας και ο διαρκής ρόλος της μητέρας συνθέτουν τον πυρήνα της ψυχικής σταθερότητας της γυναίκας σε αυτή τη φάση ζωής. Όταν η γυναίκα «δεν εισπράττει», αντιδρά, επαναστατεί, αναδεικνύει τη δυναμική της ανάγκη να αρέσει, να κατακτά και να δημιουργεί έναν νέο κύκλο ζωής.

Η σχέση με τον σύντροφο παραμένει κομβική. Στη μέση ηλικία, η γυναίκα χρειάζεται δίπλα της ψυχική σταθερότητα, φροντίδα, αγάπη, αναγνώριση, σεβασμό, ουσιαστική επικοινωνία και μια σεξουαλική ζωή που δεν περιορίζεται στη μηχανική πράξη, αλλά περιλαμβάνει εικόνα, παιχνίδι, φαντασία και ανανέωση της σχέσης. Από τον εαυτό της ζητά αυτοεκτίμηση, αίσθηση μοναδικότητας και καταξίωσης, ανανέωση στην εικόνα της, φλερτ, γοητεία, σεξουαλική έκφραση, ασφάλεια, οικονομική ανεξαρτησία και ενεργή κοινωνική ζωή.

Γύρω από το σεξ μετά τα 50, κυκλοφορούν ακόμη πολλοί μύθοι. Ότι η επιθυμία χάνεται, ότι η ποιότητα μειώνεται, ότι τα προβλήματα είναι αναπόφευκτα και αθεράπευτα, ότι μόνο η διείσδυση «μετράει», ότι το σεξ τελειώνει στον οργασμό. Στην πραγματικότητα, η σεξουαλικότητα δεν εξαφανίζεται με την ηλικία· μετασχηματίζεται, εμπλουτίζεται και αποκτά νέο βάθος, όταν υπάρχει γνώση, αποδοχή και επικοινωνία.

«Αγαπώ το σώμα μου, είμαι ακόμη νέα και ωραία». Αυτή η φράση συνοψίζει ίσως καλύτερα τη στάση ζωής που χρειάζεται να καλλιεργηθεί. Γιατί το σεξ δεν είναι μόνο πράξη· είναι ένωση, ευεξία, ψυχική και σωματική υγεία. Είναι ζωή και ο έρωτας παραμένει δικαίωμα, σε κάθε ηλικία.

Δρ Θάνος Ασκητής

Ψυχίατρος – Σεξολόγος
Πρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας Λευκωσίας

Social media:

Του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας για το επίσημο site https://www.askitis.cy/ και για τη σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/@thanos.kyprou/?locale=el_GR

Του Δρ Θάνου Ασκητή για Facebook https://www.facebook.com/Dr.Thanos.Askitis/?locale=el_GR

Instagram https://www.instagram.com/thanos_askitis/?hl=el

TikTok https://www.tiktok.com/@draskitis

YouTube https://whttps://www.youtube.com/@thanosaskitis6425ww.youtube.com/@thanosaskitis6425

O αριθμός της Συμβουλευτικής Γραμμής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας: +30 210 7 79 79 79