Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών που μπορούν να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση. Ειδικά σε υπαίθριες εκδηλώσεις, γάμους, βαφτίσεις, εταιρικά γεύματα και μπουφέδες catering, η σωστή συντήρηση των τροφίμων είναι καθοριστικής σημασίας για την προστασία της υγείας μας.

Γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος το καλοκαίρι;

Τα βακτήρια αναπτύσσονται ταχύτερα σε θερμοκρασίες μεταξύ 5°C και 60°C, γνωστές και ως «ζώνη κινδύνου». Όταν τα τρόφιμα παραμένουν για πολλές ώρες εκτός ψυγείου ή χωρίς επαρκή θέρμανση, ο κίνδυνος επιμόλυνσης αυξάνεται σημαντικά.

Πώς να προλάβετε την τροφική δηλητηρίαση

Η πρόληψη ξεκινά από την καθημερινή υγιεινή και τη σωστή διαχείριση των τροφίμων:

• Πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας πριν από την προετοιμασία και κατανάλωση φαγητού.
• Διατηρείτε τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο και μην τα αφήνετε εκτός ψύξης για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Μαγειρεύετε καλά το κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά.
• Πλένετε προσεκτικά φρούτα και λαχανικά.
• Αποφεύγετε τη διασταυρούμενη επιμόλυνση χρησιμοποιώντας διαφορετικά σκεύη για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
• Καταναλώνετε τα φαγητά αμέσως μετά την παρασκευή τους όταν αυτό είναι δυνατό.

Τι να αποφεύγετε σε μπουφέδες και catering

Οι χώροι μαζικής εστίασης απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά τους θερινούς μήνες.

Αποφύγετε:

• Φαγητά που έχουν παραμείνει για ώρες εκτεθειμένα στον ήλιο ή σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.
• Κρύες σαλάτες με μαγιονέζα, αυγά ή γαλακτοκομικά προϊόντα που δεν διατηρούνται σε ψυγεία.
• Ωμά ή μισοψημένα αυγά και προϊόντα που τα περιέχουν.
• Θαλασσινά και ψάρια που δεν είναι σωστά ψυχόμενα.
• Τρόφιμα με αλλοιωμένη οσμή, γεύση ή εμφάνιση.
• Πιάτα που δεν διατηρούνται ούτε ζεστά ούτε κρύα, αλλά βρίσκονται σε χλιαρή θερμοκρασία.

Εάν βρίσκεστε σε μπουφέ, είναι προτιμότερο να σερβιριστείτε νωρίς, όταν τα τρόφιμα έχουν μόλις τοποθετηθεί και δεν έχουν εκτεθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ιδιαίτερη προσοχή στο κοτόπουλο και τη σαλμονέλα

Το κοτόπουλο είναι από τα τρόφιμα που συνδέονται συχνότερα με κρούσματα τροφικής δηλητηρίασης, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Όταν δεν συντηρείται σωστά ή δεν μαγειρεύεται επαρκώς, μπορεί να φιλοξενεί βακτήρια όπως η Salmonellosis, η οποία προκαλείται από βακτήρια του γένους Salmonella.

Ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά όταν το ωμό ή μαγειρεμένο κοτόπουλο παραμένει εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα, ειδικά σε θερμοκρασίες άνω των 30°C. Η κατανάλωση μολυσμένου κοτόπουλου μπορεί να προκαλέσει διάρροια, πυρετό, κοιλιακές κράμπες, ναυτία και εμετούς, με τα συμπτώματα να εμφανίζονται συνήθως από 6 έως 72 ώρες μετά την κατανάλωση.

Για την πρόληψη:

• Διατηρείτε το κοτόπουλο στο ψυγείο μέχρι τη στιγμή του μαγειρέματος.
• Μην αφήνετε ωμό ή ψημένο κοτόπουλο εκτός ψύξης για περισσότερο από 1-2 ώρες.
• Χρησιμοποιείτε ξεχωριστές επιφάνειες κοπής για ωμό κοτόπουλο και άλλα τρόφιμα.
• Πλένετε καλά τα χέρια και τα σκεύη μετά τον χειρισμό του.
• Βεβαιωθείτε ότι το κοτόπουλο έχει μαγειρευτεί πλήρως και δεν υπάρχουν ροζ σημεία στο εσωτερικό του.

Σε μπουφέδες και υπηρεσίες catering, το κοτόπουλο που παραμένει για αρκετή ώρα σε χλιαρή θερμοκρασία θεωρείται τρόφιμο υψηλού κινδύνου και καλό είναι να αποφεύγεται αν δεν διατηρείται εμφανώς ζεστό ή σωστά ψυχόμενο.

Συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγες ώρες ή ακόμη και ημέρες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου και συνήθως περιλαμβάνουν:

• Ναυτία
• Εμετό
• Διάρροια
• Κοιλιακό πόνο ή κράμπες
• Πυρετό
• Αδυναμία και αφυδάτωση

Τι να κάνετε αν πάθετε τροφική δηλητηρίαση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κατάσταση αντιμετωπίζεται με ξεκούραση και σωστή ενυδάτωση.

Συνιστάται:

• Να πίνετε άφθονα υγρά σε μικρές και συχνές ποσότητες.
• Να χρησιμοποιείτε διαλύματα ηλεκτρολυτών εφόσον υπάρχουν έντονοι έμετοι ή διάρροιες.
• Να καταναλώνετε ελαφριές τροφές όπως ρύζι, φρυγανιές, μπανάνες και σούπες όταν υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
• Να αποφεύγετε το αλκοόλ, τα λιπαρά γεύματα και την υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με γιατρό

Η άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη όταν:

• Υπάρχει αίμα στα κόπρανα.
• Ο πυρετός είναι υψηλός.
• Οι έμετοι είναι συνεχείς και δεν επιτρέπουν την πρόσληψη υγρών.
• Υπάρχουν σημάδια σοβαρής αφυδάτωσης.
• Τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από μερικές ημέρες.
• Το άτομο ανήκει σε ευπαθή ομάδα, όπως βρέφη, ηλικιωμένοι, έγκυες γυναίκες ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η τροφική δηλητηρίαση είναι ένα συχνό πρόβλημα κατά τους θερινούς μήνες, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να προληφθεί με απλά μέτρα υγιεινής και σωστή διαχείριση των τροφίμων. Η προσοχή στην επιλογή και τη συντήρηση των γευμάτων, ιδιαίτερα σε εκδηλώσεις με catering και μπουφέδες, αποτελεί τον καλύτερο τρόπο προστασίας για εσάς και την οικογένειά σας.

Πηγές
World Health Organization (WHO) – Food SafetyEuropean Food Safety Authority (EFSA) – Foodborne DiseasesCenters for Disease Control and Prevention (CDC) – Food SafetyUnited States Food and Drug Administration (FDA) – Food Safety EducationCDC – Salmonella and Food SafetyWHO – Salmonella (Non-typhoidal) Fact Sheet